Wortels

Op de schouders van anderen

Niets van wat ik doe, heb ik alleen bedacht. Het werk van Hartspraak staat in een lange lijn van mensen die de ziel, het lichaam en het bewustzijn serieus namen. Hier noem ik de belangrijkste — en wat ik van ieder meenam.

De draad door alles heen

Masker, schaduw, kern

Het maskerJungs persona, het karakterpantser van Reich, de structuren van Lowen.
De schaduwWat we wegduwen: de schaduw bij Jung, de lagere zelf in het Padwerk.
De kernHet Zelf bij Jung, de kern bij Pierrakos — de gave achter het masker.

Die drie lagen kom je overal in ons werk tegen: in de zes maskers, in het schaduw- en zonnekindwerk, in de vraag wat er vrijkomt als het masker mag zakken.

I

De dieptepsychologie

Carl Gustav Jung 1875–1961

Jung gaf ons de taal voor wat ik dagelijks zie: de persona, het masker dat we de wereld tonen; de schaduw, alles wat we niet willen zijn; en het Zelf, de heelheid waar we naar onderweg zijn. Hij noemde dat proces individuatie — heel worden, niet perfect.

Terug te zien in: de zes maskers, schaduw- en zonnekindwerk, droomwerk

II

Het lichaam

De grondleggers van de lichaamsgerichte psychotherapie.

Wilhelm Reich 1897–1957

Zag dat onze afweer niet alleen in het denken zit, maar in de spieren: het karakterpantser. Gevoel dat niet geleefd mocht worden, bevriest in het lichaam.

Alexander Lowen 1910–2008

Grondlegger van de bio-energetica en de karakterstructuren. Bij het vertalen van zijn boeken begreep ik hoe pijn zich in het lichaam vastzet. Grounding — weer staan op je eigen benen — komt van hem.

John Pierrakos 1921–2001

Ontwikkelde met Lowen de bio-energetica en daarna Core Energetics, waarin ook de ziel een plek kreeg: onder het masker en de lagere zelf ligt een levende kern. Een van mijn leraren.

Fritz Perls 1893–1970

Grondlegger van de gestalttherapie: wat je nu voelt, in dit lichaam, in dit moment.

IV

Later op mijn pad

Stanislav Grof

Psychiater en pionier van het bewustzijnsonderzoek. Met het holotroop ademen liet hij zien hoeveel er vrijkomt als de geest buiten zijn gewone banen mag gaan.

Terug te zien in: ademwerk in de jaargroepen en intensives

Bert Hellinger

Grondlegger van de familieopstellingen: hoe wat in een familie verzwegen bleef, doorwerkt in volgende generaties.

Terug te zien in: systemisch werk

Stefanie Stahl

Maakte het werk met het innerlijke kind toegankelijk voor iedereen. Ik vertaalde haar boeken; Wie we zijn is de leidraad van Bronwerk.

Terug te zien in: Bronwerk, Lessen in liefde

Gary Zukav

The Dancing Wu Li Masters zette me jong op het spoor van bewustzijn als grond van de werkelijkheid. Zijn latere boeken vormen de basis van mijn meditatiereeksen.

Terug te zien in: Bewustzijn als fundament, de meditaties

Joe Dispenza

Over hoe gedachten, gevoel en lichaam een gewoonte vormen — en hoe je, met aandacht en meditatie, een nieuwe kunt leren.

Terug te zien in: meditatie, NeuroVIZR

Eckhart Tolle

De kracht van het nu: wie je bent, ligt onder je gedachten. Aanwezigheid als de eenvoudigste en diepste oefening.

Terug te zien in: meditatie, het werken in het hier en nu