Voor sommigen van ons was het leven al vóór of rond de geboorte te veel. Te luid, te koud, te onveilig. Om dat te overleven nam je als kind een briljant besluit: je trok je terug. Weg uit het lijf, omhoog naar het hoofd, naar een stille binnenwereld waar niemand je kon raken. Dat besluit heeft je gered. Het heeft ook een prijs.
Misschien herken je die prijs in je volwassen leven. Zodra het spannend wordt — een conflict, intimiteit, een onverwachte aanraking — merk je dat je er niet meer helemaal bent. Je ogen worden glazig, je adem wordt oppervlakkig. Je trekt je terug achter een muur die niemand ziet en bekijkt de wereld van achter glas. Je bent er wel, maar niet echt. Aanwezig, maar niet geland.
Op deze eerste workshopdag van het jaar beginnen we precies daar: bij het landen. Niet omdat de muur verkeerd is — hij was ooit je redding — maar omdat je nu, met de groep om je heen, kunt ontdekken dat er een deur in past.
Vertraging en veiligheid
Omdat de wereld ooit te snel en te hard was, is de sleutel in dit werk het tegenovergestelde: vertraging en veiligheid. We forceren niets. We respecteren elke grens, ook de grens die je zelf nog niet onder woorden kunt brengen. Lonneke en ik maken een bedding waarin je zenuwstelsel de tijd krijgt om iets te ontdekken wat het als kind niet kon leren: dat het nu wél veilig is om er te zijn.
Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook — maar niet gemakkelijk. Een zenuwstelsel dat gewend is te vluchten, laat zich niet overtuigen met argumenten. Het laat zich alleen overtuigen door ervaring, stap voor stap, in een tempo dat jij bepaalt. Alles mag. Je hoeft niets te voelen wat je nog niet voelt.
Van het hoofd terug naar het lijf
De reis die we deze dag maken gaat van boven naar beneden. Via zacht lichaamswerk en bewuste ademhaling brengen we je aandacht liefdevol naar je bekken, je benen, je voeten — de delen van je lichaam die de ontwijker het meest heeft verlaten. Niet als concept, maar als ervaring. Je voelt het gewicht van je eigen lijf, de vloer onder je voetzolen, de adem die dieper zakt dan je gewend bent.
Misschien ervaar je daar, voor het eerst of opnieuw, hoe de aarde je kan dragen. Dat je niet alles zelf hoeft vast te houden. Dat er iets onder je is dat niet weggaat.
Wat er onder de verstarring leeft
In de traditie van Reich en Pierrakos weten we: onder het bevriezen zit geen leegte, maar een enorme, opgesloten levensenergie. Veel ontwijkers voelen die energie als een dreiging — alsof er iets zou kunnen exploderen zodra ze het loslaten. Dat is precies waarom het kind zich ooit terugtrok.
Maar dat is niet wat er gebeurt. Wat er gebeurt als we die energie gedoseerd laten stromen, in porties die je lichaam aankan, is dat je weer gaat voelen. Warmte in je handen. Trilling in je benen. Een adem die ergens aankomt. Je lichaam wordt weer van jou — niet in één keer, maar merkbaar.
Contact zonder te verdwijnen
De laatste stap is de spannendste: de ander. In kleine, veilige stappen oefenen we het contact. Gezien worden zonder jezelf te verliezen. Er zijn zonder onzichtbaar te hoeven worden. De muur mag er zijn — en hij mag ook zachter worden. We slopen niets. We maken een deur.
Wanneer dat lukt, al is het een paar minuten, komt vrij wat achter het masker van de ontwijker wacht: een scherpe, bijna helderziende intuïtie. Een diepe spirituele voeling. Een rijke, ongewone creativiteit. Gaven die er altijd al waren, maar die nu niet langer vanaf de zijlijn hoeven te werken. De stap van observeren naar deelnemen.